ZSZ

Uchwały III Kongresu klasowych związków zawodowych

[1925]

ORGANIZACJA I TAKTYKA

Rezolucja zasadnicza

Centralizacja Związków

III Kongres Związków Zawodowych w Polsce stwierdza, że dokonująca się ustawicznie centralizacja i kartelizacja przemysłu zmusza robotników do tworzenia jednolitych, obejmujących całą gałąź przemysłu w państwie Centralnych Związków Zawodowych – jako jedynie zdolnych do skutecznego przeciwstawienia się wyzyskowi kapitalistów.

Kongres stwierdza, że do chwili obecnej takie scentralizowanie Związków, pomimo wskazań obu poprzednich Kongresów, nie zostało przeprowadzone w całości, co w znacznej mierze przyczynia się do osłabienia prowadzonej przez klasę robotniczą walki. Wobec tego Kongres wzywa wszystkie organizacje lokalne i ogół robotników do przystąpienia do Centralnych Związków Zawodowych.

Uważając za jeden z najważniejszych warunków siły Związków Zawodowych wewnętrzną spoistość, zawartość i karność organizacyjną – Kongres jak najostrzej potępia wszelką robotę zdążającą do osłabienia tych zasad, polecając równocześnie podniesienie siły bojowej zjednoczonych organizacji.

W sprawie organizacji kobiet i robotników młodocianych

Kapitalizm w swoim rozwoju zatacza coraz szersze kręgi i wciąga do pracy fabrycznej – jako najgorzej płatną, a przez to konkurencyjną siłę roboczą – kobiety i robotników młodocianych, stojących dotychczas w ogromnej swej większości poza organizacjami zawodowymi – i umożliwiających przez to, przez swą bierność i bezsilność, zwiększenie wyzysku nie tylko wobec siebie, lecz również wobec dorosłych wykwalifikowanych robotników. W tych warunkach w interesie całej klasy robotniczej i w interesie organizacji zawodowych leży zorganizowanie kobiet i robotników młodocianych w Związkach Centralnych i pozyskanie ich dla wspólnej walki o polepszenie bytu i wyzwolenie klasy robotniczej.

W sprawie akcji wychowawczej

Związki Centralne, by mogły należycie spełnić swe zadania, muszą wychować i wyszkolić swych członków. W akcji tej winny w pierwszym rzędzie współdziałać lokalne Rady Związków Zawodowych i Komisje okręgowe.

W sprawie strajków i funduszów strajków

Wobec faktu, że zmiana stosunków gospodarczych dokonana w związku ze stabilizacją waluty, nakłada na Związki Centralne coraz to szersze i odpowiedzialniejsze zadania do spełnienia – Kongres stwierdza, że wykonanie tych zadań może być przeprowadzone jedynie przez jak najściślejszą koordynację działalności wszystkich Związków. W tym celu Kongres poleca wszystkim zjednoczonym Związkom, by przed rozpoczęciem każdej szerszej akcji i podjęciem strajku porozumiewały się poprzednio z Komisją Centralną.

Wyrażając przekonanie, że trwałe polepszenie warunków pracy może być osiągnięte przez stałą, ciągłą pracę organizacyjną i uświadamiającą – Kongres w dalszym ciągu uważa strajk za najskuteczniejszą formę walki robotniczej. Równocześnie jednak Kongres stwierdza, że skuteczność walki strajkowej zależna jest w znacznej mierze od podniesienia składek członkowskich, celem zdobycia odpowiednich funduszów strajkowych.

Współdziałanie z partiami politycznymi

Wreszcie Kongres wyraża przekonanie, że obecna walka klasy robotniczej musi być oparta o szeroką podstawę polityczną i dlatego zaleca jak najściślejsze współdziałanie z bratnimi partiami socjalistycznymi, przy zachowaniu jednak zupełnej samodzielności i niezależności organizacji zawodowych.

 

W SPRAWIE FUNDUSZU STRAJKOWEGO

(Wniosek Komisji Okręgowej Związków Zawodowych w Bielsku)

Kongres wzywa Komisję Centralną Związków Zawodowych, ażeby ta wywarła nacisk na wszystkie Związki Zawodowe, by niezwłocznie przystąpiły do założenia funduszu strajkowego, jako też ustalenia regulaminu zapomogowego w ten sposób, by zapomogi strajkowe wypłacane były za cały czas trwania strajku.

 

SYTUACJA GOSPODARCZA

Rezolucja zasadnicza

Podniesienie zdolności konsumpcyjnej ludności

Kongres stwierdza, że obecny kryzys w przemyśle jest bezpośrednim wynikiem niszczycielskiej gospodarki kapitalistycznej i że może być usunięty tylko przez ograniczenie wyzysku ludności pracującej i konsumującej, ujawniającego się w wysokiej stopie procentowej, w wysokich cenach na towary i niskich płacach robotniczych.

Za pierwszy warunek rozwoju przemysłu uważa Kongres wzmocnienie siły konsumpcyjnej ludności i w tym celu domaga się jak najszybszego przeprowadzenia reformy rolnej, wydatnego podniesienia płac robotniczych, zniesienia podatków pośrednich od artykułów pierwszej potrzeby, zmiany ustawy o ochronie lokatorów.

Rozszerzenie wpływów państwa na produkcję

Konstatując, że prywatna gospodarka kapitalistyczna doprowadziła do ruiny całe życie ekonomiczne Państwa, powodując przez to wyniszczenie pracującej ludności na wsi i w mieście, Kongres postanawia rozpocząć bezpośrednią walkę o upaństwowienie dojrzałych do tego gałęzi przemysłu, a zwłaszcza całego kopalnictwa, oraz o poddanie trustów i syndykatów jak najdalej idącej kontroli zrzeszeń robotniczych i Państwa.

Równocześnie Kongres domaga się przyznania klasie robotniczej odpowiedniego decydującego wpływu na kierownictwo całej produkcji przemysłowej i rolniczej oraz na handel i komunikację.

Pieniądz dodatkowy

Widząc w braku dostatecznej ilości środków obiegowych i w połączonej z nim drożyźnie kredytu jeden z powodów zastoju w przemyśle, a równocześnie środek do zwiększenia wyzysku klasy robotniczej – Kongres domaga się utworzenia obok pieniądza emitowanego przez Bank Polski osobnego kapitału obrotowego niskooprocentowanego na cele produkcji – opartego nie na walucie zagranicznej lub złocie, lecz na hipotece całego państwa i prywatnego majątku.

Układy handlowe

Celem zapewnienia normalnej twórczej współpracy i wymiany towarów ze wszystkimi państwami – Kongres domaga się zawarcia odpowiednich traktatów handlowych, potępiając równocześnie dążność przemysłowców do zdobywania obcych rynków zbytu przy pomocy konkurencji opartej na zwiększonym wyzysku pracy. W dążeniu tym widzi Kongres jedynie źródło międzynarodowych konfliktów, nie zaś podstawę trwałego rozwoju produkcji krajowej.

Organizacja pracy

Wreszcie Kongres jak najostrzej potępia wszelkie próby przeprowadzenia reorganizacji przemysłu przez zastosowanie tzw. naukowych metod organizacji pracy, widząc w nich jedynie środek do zwiększenia wyzysku siły ludzkiej.

 

RÓWNE PRAWO DO PRACY

Kongres domaga się ścisłego wykonania zasady wyrażonej w Konstytucji, przyznającej każdemu obywatelowi państwa bez względu na jego narodowość i wyznanie równe prawo do pracy. Kongres wyraża protest przeciwko naruszeniu tej zasady przez prywatnych przedsiębiorców, samorządy i państwo, a zwłaszcza protestuje przeciwko bojkotowi stosowanemu wobec robotników żydowskich w przedsiębiorstwach państwowych i komunalnych.

Kongres poleca Komisji Centralnej prowadzenie energicznej akcji o wprowadzenie w życie równego prawa do pracy dla wszystkich robotników kraju.

 

SPRAWA EMIGRACJI

Kongres stwierdza, że ostry kryzys ekonomiczny przeżywany przez Polskę, w bardzo znacznym stopniu podniósł dążności emigracyjne wśród pozbawionych pracy rzesz robotniczych kraju, wobec czego sprawa obrony emigranta przed wyzyskiem zagranicznego kapitału, przed wyzyskiem hien werbunkowych i kompanii okrętowych staje się palącym zagadnieniem. Kongres wzywa więc Komisję Centralną i poszczególne Związki Zawodowe, by wydatnie rozwinęły działalność w dziedzinie pomocy wychodźcom robotnikom. Kongres zakłada energiczny protest przeciwko projektowi ustawy o tzw. wyłączności portów polskich, który chce wydać robotnika emigrującego z Polski na łup wyzysku kilku uprzywilejowanych towarzystw okrętowych i domaga się od Rządu natychmiastowego wniesienia do Sejmu ustawy emigracyjnej.

Kongres domaga się od Rządu, aby sprawy dotyczące wychodźstwa rozstrzygane były jedynie przy współudziale organizacji robotniczych.

Kongres zwraca uwagę na konieczność prowadzenia wśród robotników emigrantów z Polski agitacji za wstępowaniem do Związków Zawodowych tych krajów, w których pracują, oraz na konieczność walki o całkowite zrównanie ich praw i warunków pracy z warunkami robotników miejscowych.

 

STOSUNEK DO AKCJI PARTII KOMUNISTYCZNEJ NA TERENIE ZWIĄZKÓW

Stwierdzając, że stanowisko Komunistycznej Partii Polski wobec organizacji zawodowych nie uległo zmianie, że na terenie Związków w dalszym ciągu tworzone są przez nią komórki, których zadaniem jest paraliżowanie akcji odpowiedzialnych ciał kierowniczych, że w prasie periodycznej i odezwach w dalszym ciągu prowadzona jest oszczercza nieraz kampania, mająca na celu podkopanie zaufania ogółu robotników do kierownictwa organizacji zawodowych – Kongres uznaje działalność tej partii za wrogą dla interesów klasy robotniczej i organizacji zawodowych i przestrzega ogół robotników przed zgubnymi następstwami szerzonych haseł pozornej jedności organizacyjnej.

Uznając konieczność zjednoczenia wszystkich robotników w jednolitej organizacji zawodowej – Kongres stwierdza, że zjednoczenie to osiągnąć można tylko przez przyjęcie ustalonych już w długoletniej walce wspólnych celów i wspólnych zasad taktycznych. Łączenie w jednej organizacji czynników o rozbieżnych od siebie celach i taktyce, doprowadzić musi nie do wzmocnienia organizacji w ich walce z kapitalizmem, lecz przeciwnie do jej osłabienia przez wywołanie w niej wewnętrznych walk i sporów. Wobec tego Kongres stwierdza, że współdziałanie z organizacjami o ideologii komunistycznej będzie możliwe wówczas jedynie, gdy przyjmą one w całej pełni cele i wszystkie zasady taktyczne, ustalone w Polsce przez dotychczasowe Kongresy, na gruncie zaś międzynarodowym przez Międzynarodową Federację Związków Zawodowych w Amsterdamie.

 

OŚMIOGODZINNY DZIEŃ PRACY

Rezolucja zasadnicza

Obrona ośmiogodzinnego dnia pracy wszelkimi środkami

III Kongres Związków Zawodowych w Polsce stwierdza, że zagwarantowany ustawowo 8-godzinny dzień pracy jest nieodzownym warunkiem dla umożliwienia klasie robotniczej skutecznej walki o wyzwolenie z pęt kapitalistycznego wyzysku, oraz jedną z najskuteczniejszych form w ogóle ograniczenia wyzysku pracy. Niezbędnym uzupełnieniem 8-godzinnego dnia pracy jest angielska sobota. Kongres postanawia i poleca organizacjom zrzeszonym bronić tych cennych zdobyczy wszelkimi rozporządzalnymi środkami.

W sprawie Górnego Śląska

Nie mogąc dopuścić do uprawiania konkurencji przemysłowców wewnątrz kraju przy pomocy dłuższego dnia roboczego, oraz widząc w istnieniu przedłużonego dnia pracy na Górnym Śląsku groźne niebezpieczeństwo dla 46-godzinnego tygodnia pracy w innych dzielnicach Państwa – Kongres poleca Komisji Centralnej, by uczyniła wszystko co tylko leży w jej mocy dla doprowadzenia do całkowitej unifikacji ustawodawstwa o 8-godzinnym dniu pracy na Górnym Śląsku z ustawodawstwem w reszcie Polski, przy zachowaniu 46-godzinnego tygodnia pracy. W tym celu Kongres wzywa organizacje Górnego Śląska do podjęcia jak najenergiczniejszego wysiłku celem zlikwidowania dokonanego wyłomu w 8-godzinnym dniu pracy i poleca wszystkim zrzeszonym Związkom Zawodowym udzielić górnośląskim robotnikom w tej walce jak najdalej idącej pomocy.

O ratyfikacji Konwencji Waszyngtońskiej

Kongres stanowczo odpiera i zaprzecza twierdzeniu kapitalistów, jakoby przedłużenie pracy mogło wpłynąć na zażegnanie kryzysu przemysłowego i stwierdza, że dążność przedsiębiorców do zniesienia 8-godzinnego dnia pracy ma na celu jedynie podniesienie stopy zysku kapitalistów i zwiększenie wyzysku robotników. Kongres domaga się jak najrychlejszej ratyfikacji Konwencji Waszyngtońskiej o 8-godzinnym dniu pracy, widząc w niej jeden ze skutecznych środków do utrwalenia tej zdobyczy i w tym celu poleca Komisji Centralnej rozpoczęcie bezzwłocznie odpowiedniej akcji.

 

W SPRAWIE PRZEDŁUŻENIA CZASU PRACY

Kongres protestuje przeciwko udzielaniu zezwoleń na robotę w godzinach nadliczbowych i wzywa Komisję Centralną do podjęcia odpowiedniej akcji w Ministerstwie Pracy.

Równocześnie Kongres wyraża protest przeciwko wszelkim próbom łamania ustawy o 8-godzinnym czasie pracy przez stosowanie przepisów art. 6b i d.

W czasie panującego kryzysu na żądanie przemysłowców przedłużenia czasu pracy – Kongres poleca odpowiedzieć wysunięciem żądania ograniczenia czasu pracy we wszystkich przedsiębiorstwach dotkniętych kryzysem, do 6 godzin dziennie.

 

INSTYTUCJE UŻYTECZNOŚCI PUBLICZNEJ – W SPRAWIE CZASU PRACY PRACOWNIKÓW

III Kongres Związków Zawodowych poleca Centralnej Komisji podjęcie jak najenergiczniejszych kroków celem wprowadzenia w życie ustawowego dnia pracy w Instytucjach Użyteczności Publicznej, jak szpitale, tabory miejskie, straże ogniowe itp., gdzie zwłaszcza w zakładach o ruchu ciągłym, postanowienia ustawy są ustawiczne łamane, przy zupełnej bezczynności i bierności władz.

 

USTAWODAWSTWO ROBOTNICZE

Rezolucja zasadnicza

Przeciwko wszelkim ograniczeniom ustawodawstwa społecznego

III Kongres Związków Zawodowych uroczyście protestuje przeciwko wszelkim próbom ograniczenia dotychczasowego ustawodawstwa robotniczego i domaga się utrzymania obowiązujących ustaw socjalnych w całej pełni, a w szczególności utrzymania ustawy o czasie pracy i wolnej sobocie po południu i ustawy o urlopach robotniczych, dalej rozszerzenia ustawy o opiece nad pracą robotników młodocianych i kobiet oraz wprowadzenia ustawy o minimum płacy.

O rozciągnięcie ustaw socjalnych na wszystkich robotników

Kongres domaga się rozciągnięcia wszystkich istniejących oraz projektowanych ustaw socjalnych na wszystkich robotników i pracowników na całym terytorium Państwa, a w szczególności na pomijanych dotąd systematycznie robotników rolnych.

Inspekcja Pracy

Celem zapewnienia najdalej idącej ochrony pracy – Kongres domaga się rozbudowania i rozszerzenia dotychczasowej inspekcji pracy, żądając równocześnie zapewnienia czynnikom robotniczym odpowiedniego w niej udziału i wpływu oraz nadania Inspektorom Pracy władzy wykonawczej.

Sądy przemysłowe

Celem sprawnego, szybkiego i sprawiedliwego rozstrzygania sporów, wynikłych na tle umów o pracę pomiędzy przedsiębiorcami a robotnikami, Kongres domaga się wprowadzenia na całym terytorium Państwa sądów przemysłowych, obieranych z grona obu zainteresowanych grup.

Ustawa o radach fabrycznych

Kongres domaga się następnie jak najszybszego wprowadzenia ustawy o radach załogowych (fabrycznych), która by zapewniła robotnikom odpowiedni wpływ i kontrolę nad produkcją i jej kierownictwem – oraz wykonania przepisu Konstytucji o powołaniu do życia autonomicznej Izby Pracy.

Rozszerzenie ubezpieczeń społecznych

Stojąc na stanowisku, że ustawodawstwo socjalne musi zapewnić robotnikom utrzymanie na wszelki wypadek niemożności wykonywania pracy – Kongres domaga się od Rządu i Sejmu jak najrychlejszego przeprowadzenia ustawy o powszechnym ubezpieczeniu na starość, od inwalidztwa, dla wdów i sierot, oraz dalszego rozszerzenia ubezpieczenia od bezrobocia, choroby i nieszczęśliwych wypadków.

Zasady ubezpieczenia społecznego

Jako zasadę ubezpieczeń Kongres uznaje:

a) przymus ubezpieczenia dla wszystkich robotników i pracowników;

b) terytorialność zakładów ubezpieczenia

c) zupełną samorządność Instytucji Ubezpieczeniowych oraz

d) scalenie wszystkich rodzajów ubezpieczenia w jednolitym Zakładzie Ubezpieczeń.

 

W SPRAWIE USTAWY O UMOWĘ O PRACĘ

Kongres domaga się jak najszybszego usunięcia dawnych ustaw normujących warunki o pracę i zastąpienie ich nową jednolitą postępową ustawą dla całego Państwa. Zwłaszcza Kongres domaga się usunięcia przepisu pozwalającego na rozwiązanie umowy po 2 tygodniach z powodów nieusprawiedliwionych i wprowadzenie zakazu rozwiązywania umów bez wypowiedzenia lub obchodzenia przepisów o terminie wypowiedzeń przez codzienne powtarzanie wypowiedzenia.

 

W SPRAWIE RÓWNOUPRAWNIENIA JĘZYKOWEGO

Zważywszy, że świecka obowiązkowa i bezpłatna szkoła powszechna jest jedną z najbardziej istotnych potrzeb warstw pracujących, że nauczanie w szkołach powszechnych wtedy tylko spełnić może należycie swe zadanie, gdy odbywać się będzie w języku ojczystym dzieci, że dostarczenie całej ludności państwa szkoły powszechnej, odpowiadającej powyższym wymogom jest jednym z pierwszych obowiązków Państwa, Kongres stwierdza, iż masy pracujące mniejszości narodowych, Ukraińcy, Białorusini, Żydzi, Niemcy, Litwini, mają prawo do utrzymywanej kosztem państwa szkoły w ich języku ojczystym.

Kongres żąda jednocześnie jednakowego i równego traktowania Ukraińców, Białorusinów, Żydów i Niemców w administracji i sądownictwie.

 

W SPRAWIE REPRESJI

Kongres zakłada jak najostrzejszy protest przeciwko polityce rządu stosowania ciągłych represji do poszczególnych kierunków ruchu robotniczego, do robotników poszczególnych narodowości państwa i do ich organizacji zawodowych. Kongres domaga się zapewnienia zupełnej swobody działania wszelkim kierunkom politycznym ruchu robotniczego i całemu ruchowi zawodowemu.

Praktyka represji stwarza grunt dla samowoli administracji i systemu prowokacji, które stają się zakałą naszego życia politycznego, podkopują praworządność w Państwie i podstawy demokracji.

Kongres wzywa Komisję Centralną do zdecydowanej walki przeciwko tej reakcyjnej, antyrobotniczej polityce Rządu.

 ___________________________________________

Powyższe uchwały III Kongresu Związku Stowarzyszeń Zawodowych (zwanych klasowymi związkami zawodowymi), zorganizowanego w czerwcu 1925 r., przedrukowujemy za „Sprawozdaniem Komisji Centralnej Związków Zawodowych z działalności i stanu związków zawodowych w Polsce w latach 1925, 1926, 1927 i 1928”, Nakładem KCZZ, Warszawa 1929, ze zbiorów Remigiusza Okraski. Pominięto kilka uchwał w sprawach stricte technicznych oraz kilka uchwał merytorycznych w pomniejszych kwestiach. Poprawiono pisownię wedle obecnych reguł.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *