Program Stronnictwa Niezawisłości Narodowej

[1917]

I

Celem Stronnictwa Niezawisłości Narodowej jest zdobycie takiego ustroju Polski, który zabezpieczać będzie niepodległość zewnętrzną i wolność wewnętrzną narodu.

II

SNN dążyć będzie, aby podwaliną politycznego ustroju Polski były urządzenia godzące indywidualny i możliwie nieskrępowany rozwój jednostki z rozwojem i dobrem całego społeczeństwa.

Za podstawy takiego ustroju SNN uważa:

1) republikę demokratyczną;

2) bezpośrednie prawodawstwo ludowe, jako najwyższą instancję prawodawczą w postaci referendum i inicjatywy;

3) sejm jednoizbowy, wybrany na podstawie prawa gwarantującego powszechność (bez różnicy płci), równość, tajność, bezpośredniość i proporcjonalność wyborów, a działający jako reprezentacja politycznych, gospodarczych i kulturalnych interesów Polski oraz stanowiący wszelkie prawa, których nie ustanowiło bezpośrednie prawodawstwo ludowe;

4) obieralność naczelnych władz rządowych przez sejm, obieralność wyższych urzędników w instytucjach samorządnych, odpowiedzialność wybranych przed gremium wyborczym;

5) niezależność władzy sądowej od władzy wykonawczej.

III

Za podstawy racjonalnego ustroju gospodarczego SNN uważa:

1) społeczną i spółdzielczą organizację, zapewniającą możność wytwarzania przez siły miejscowe maksimum dóbr materialnych oraz sprawiedliwy podział tych dóbr pomiędzy wszystkich obywateli kraju;

2) prawo państwa do nabycia według indywidualnej oceny właściciela wszelkich własności prywatnych, niezbędnych do zaspakajania potrzeb ludności;

3) postępowy podatek od dochodu i postępowy podatek od własności prywatnej (w punkcie 2. określonej), ocenionej indywidualnie przez właściciela;

4) zniesienie podatków pośrednich od artykułów pierwszej potrzeby;

5) obowiązującą wszystkich służbę obywatelską w wieku przez prawo ustanowionym;

6) prawo do otrzymania pracy, przysługujące każdemu obywatelowi;

7) opłacanie wszelkiej pracy według skali zabezpieczającej utrzymanie i potrzeby kulturalne pracującego;

8) kontrola społeczna zapobiegająca wyzyskowi i normująca skalę zarobkową;

9) prawo do utrzymania na koszt gminy lub państwa przysługujące kalekom, starcom i ludziom pracy pozbawionym;

10) prawodawcze normowanie ilości godzin pracy w przemyśle i na roli, zależnie od rozwoju techniki i wzrostu produkcji, z uwzględnieniem warunków pracy;

11) planowa terytorialna decentralizacja przemysłu;

12) ściślejsze zespolenie gospodarcze i administracyjne wsi z miastem.

IV

Za podstawy wolności i praw obywatelskich SNN uważa:

1) wolność sumienia, druku, zebrań, stowarzyszeń, strajków, nietykalność osobistą;

2) swobodę i równouprawnienie wobec państwa wszystkich wyznań i odgraniczenie spraw kościelnych od spraw państwowych;

3) bezpłatny wymiar sprawiedliwości;

4) bezpłatną pomoc lekarską;

5) bezpłatne powszechne nauczanie, oparte na systemie wychowawczym, który by zapewniał zdrowie fizyczne i moralne młodzieży, otaczał opieką indywidualne uzdolnienia ucznia i kształcił jego samodzielność;

6) zniesienie więzień i kar hańbiących, wprowadzenie natomiast organizacji wychowawczych i poprawczych, utrzymujących się z własnej pracy;

7) zabezpieczenie praw kulturalnych mniejszościom narodowym.

________________
Powyższy program Stronnictwa Niezawisłości Narodowej przedrukowujemy za broszurą „Program Stronnictwa Niezawisłości Narodowej”, Lublin, listopad 1917, brak wydawcy. Poprawiono pisownię wedle obecnych reguł.

 

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *