Program Stronnictwa Niezawisłości Narodowej

[1917]

I

Celem Stronnictwa Niezawisłości Narodowej jest zdobycie takiego ustroju Polski, który zabezpieczać będzie niepodległość zewnętrzną i wolność wewnętrzną narodu.

II

SNN dążyć będzie, aby podwaliną politycznego ustroju Polski były urządzenia godzące indywidualny i możliwie nieskrępowany rozwój jednostki z rozwojem i dobrem całego społeczeństwa.

Za podstawy takiego ustroju SNN uważa:

1) republikę demokratyczną;

2) bezpośrednie prawodawstwo ludowe, jako najwyższą instancję prawodawczą w postaci referendum i inicjatywy;

3) sejm jednoizbowy, wybrany na podstawie prawa gwarantującego powszechność (bez różnicy płci), równość, tajność, bezpośredniość i proporcjonalność wyborów, a działający jako reprezentacja politycznych, gospodarczych i kulturalnych interesów Polski oraz stanowiący wszelkie prawa, których nie ustanowiło bezpośrednie prawodawstwo ludowe;

4) obieralność naczelnych władz rządowych przez sejm, obieralność wyższych urzędników w instytucjach samorządnych, odpowiedzialność wybranych przed gremium wyborczym;

5) niezależność władzy sądowej od władzy wykonawczej.

III

Za podstawy racjonalnego ustroju gospodarczego SNN uważa:

1) społeczną i spółdzielczą organizację, zapewniającą możność wytwarzania przez siły miejscowe maksimum dóbr materialnych oraz sprawiedliwy podział tych dóbr pomiędzy wszystkich obywateli kraju;

2) prawo państwa do nabycia według indywidualnej oceny właściciela wszelkich własności prywatnych, niezbędnych do zaspakajania potrzeb ludności;

3) postępowy podatek od dochodu i postępowy podatek od własności prywatnej (w punkcie 2. określonej), ocenionej indywidualnie przez właściciela;

4) zniesienie podatków pośrednich od artykułów pierwszej potrzeby;

5) obowiązującą wszystkich służbę obywatelską w wieku przez prawo ustanowionym;

6) prawo do otrzymania pracy, przysługujące każdemu obywatelowi;

7) opłacanie wszelkiej pracy według skali zabezpieczającej utrzymanie i potrzeby kulturalne pracującego;

8) kontrola społeczna zapobiegająca wyzyskowi i normująca skalę zarobkową;

9) prawo do utrzymania na koszt gminy lub państwa przysługujące kalekom, starcom i ludziom pracy pozbawionym;

10) prawodawcze normowanie ilości godzin pracy w przemyśle i na roli, zależnie od rozwoju techniki i wzrostu produkcji, z uwzględnieniem warunków pracy;

11) planowa terytorialna decentralizacja przemysłu;

12) ściślejsze zespolenie gospodarcze i administracyjne wsi z miastem.

IV

Za podstawy wolności i praw obywatelskich SNN uważa:

1) wolność sumienia, druku, zebrań, stowarzyszeń, strajków, nietykalność osobistą;

2) swobodę i równouprawnienie wobec państwa wszystkich wyznań i odgraniczenie spraw kościelnych od spraw państwowych;

3) bezpłatny wymiar sprawiedliwości;

4) bezpłatną pomoc lekarską;

5) bezpłatne powszechne nauczanie, oparte na systemie wychowawczym, który by zapewniał zdrowie fizyczne i moralne młodzieży, otaczał opieką indywidualne uzdolnienia ucznia i kształcił jego samodzielność;

6) zniesienie więzień i kar hańbiących, wprowadzenie natomiast organizacji wychowawczych i poprawczych, utrzymujących się z własnej pracy;

7) zabezpieczenie praw kulturalnych mniejszościom narodowym.

________________
Powyższy program Stronnictwa Niezawisłości Narodowej przedrukowujemy za broszurą „Program Stronnictwa Niezawisłości Narodowej”, Lublin, listopad 1917, brak wydawcy. Poprawiono pisownię wedle obecnych reguł.

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *