Pamiętnik „czerwonego prezydenta”

Po wielu latach spoczywania „w szufladzie”, ukazał się pamiętnik z lat 1904-1905, autorstwa Ignacego Boernera – działacza PPS, przywódcy Republiki Ostrowieckiej w toku rewolucji 1905 r.

 

Z inicjatywy Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego w Kielcach, Filia w Piotrkowie Trybunalskim, ukazał się „Pamiętnik z lat 1904-1905” Ignacego Boernera, w opracowaniu Tomasza Karbowniczka. Boerner w grudniu 1905 stanął na czele „Republiki Ostrowieckiej”, gdy władzę w powiecie opatowskim, sandomierskim i iłżeckim objął Komitet Rewolucyjny. O tych wydarzeniach traktuje ten unikalny i niepublikowany dotychczas pamiętnik. Warto podkreślić, że publikacja ukazała się przy pomocy finansowej władz miasta i powiatu Ostrowiec Świętokrzyski.

...

Ignacy Boerner urodził się w roku 1875 w Zduńskiej Woli. Podczas studiów w Darmstadtcie zetknął się z polskim ruchem socjalistycznym i w 1897 r. wstąpił do Związku Zagranicznego Socjalistów Polskich. Po ukończeniu studiów z dyplomem inżyniera mechanika, pracował w warszawskich warsztatach Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej, aktywnie brał udział w działalności warszawskich struktur PPS. Tropiony przez carską policję, wyjechał do Ostrowca, gdzie podjął pracę w zakładach hutniczych. Został członkiem, a następnie liderem Okręgowego Komitetu Robotniczego PPS, podejmował też aktywność na całej Kielecczyźnie i w Radomskiem. Związany ze „starymi”, czyli niepodległościowym nurtem w PPS. W toku rewolucji 1905 w Ostrowcu Świętokrzyskim stanął na czele zrywu robotniczo-niepodległościowego, w efekcie którego w mieście i okolicy władze carskie i wszelkie instytucje zaborcze zostały zlikwidowane, zastąpione przez rewolucyjny „rząd” i milicję robotniczą. „Republika Ostrowiecka” przetrwała około 3 tygodni, a Boerner od tamtej pory nazywany był w ruchu robotniczym „czerwonym prezydentem”. Przed represjami zaborców uciekł do Galicji, następnie w celach zarobkowych wyjechał do Niemiec. Po rozłamie w PPS opowiedział się za Frakcją Rewolucyjną, w której kontynuował działalność, wstąpił też do Związku Walki Czynnej. Po wybuchu I wojny światowej wstąpił do Legionów Polskich, m.in. był komisarzem wojskowym miasta Kielce, prowadził werbunek do Legionów w Łodzi i Zagłębiu Dąbrowskim. Internowany przez Niemców w obozie w Beniaminowie. Pod koniec 1918 r. mianowany Komendantem Głównym Milicji Ludowej, pierwszej polskiej formacji policyjnej, powstałej z przekształcenia Milicji Ludowej PPS. Następnie w armii, w II Oddziale Sztabu Generalnego, m.in. prowadził rokowania z bolszewikami, w latach 1923-24 był attache wojskowym w Moskwie, a po powrocie z Rosji dowódca 5 pułku saperów. Po przewrocie majowym stanął po stronie Piłsudskiego. Od wiosny 1929 r. pełnił funkcję ministra poczt i telegrafów, w 1930 r. wybrany posłem z listy BBWR.  Zmarł 12 kwietnia 1933 r. Od jego nazwiska nazwano w 1936 r. osiedle w Warszawie. Nazwa przetrwała do 1947, została przywrócona w 1987.

Na fotografii pomnik I. Boernera w Warszawie na osiedlu jego imienia.

Jeden komentarz nt. “Pamiętnik „czerwonego prezydenta”

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *