Biografia socjalisty niepodległościowego

Niedawno na księgarski rynek trafiła pierwsza biografia Artura Śliwińskiego – PPS-owca, działacza niepodległościowego, pisarza politycznego, premiera RP.

Nakładem Wydawnictwa Naukowego Semper ukazała się książka Katarzyny Czekaj pt. „Artur Śliwiński (1877-1953). Polityk, publicysta, historyk”. To pierwsza biografia postaci niegdyś znanej i zasłużonej, a dziś niemal zupełnie zapomnianej. Artur Śliwiński był od młodości związany z ruchem socjalistycznym, jako dwudziestoparolatek wstąpił do PPS, po rozłamie w partii należał do PPS – Frakcja Rewolucyjna. Z powodu carskich represji uciekł do Galicji, gdzie był redaktorem partyjnego pisma „Trybuna”. W roku 1907 wrócił do Królestwa Polskiego, gdzie prowadził konspiracyjną aktywność socjalistyczną i niepodległościową. Po wybuchu wojny działał w strukturach obozu piłsudczykowskiego, a w 1917 r. był organizatorem i liderem radykalno-demokratycznego Stronnictwa Niezawisłości Narodowej, zrzeszającego inteligencję i ludzi wolnych zawodów. W niepodległej Polsce był m.in. wiceprezydentem Warszawy, a 28 czerwca 1922 r. objął urząd premiera RP, by po zaledwie kilku dniach, 7 lipca, podać się do dymisji. Wycofał się z czynnej polityki, po przewrocie majowym sympatyzował z obozem sanacyjnym. Był jednym z najpopularniejszych i najbardziej płodnych pisarzy politycznych, autorem wielu rozpraw popularnonaukowych i broszur popularyzatorskich na temat dziejów Polski, pisanych z perspektywy demokratyczno-postępowej.
Jak napisała autorka we wstępie do pierwszej biografii Śliwińskiego, „był jednym z najmniej znanych premierów II Rzeczypospolitej, choć jego gabinet powstawał w atmosferze wielkiego konfliktu politycznego. Był jednym z najpopularniejszych pisarzy historycznych dwudziestolecia międzywojennego, jednak dziś po jego książki mało kto sięga. Był wreszcie uczestnikiem większości najważniejszych wydarzeń politycznych w historii Polski pierwszej połowy XX wieku, ale jego nazwisko wymienia się przy tych okazjach na drugim lub trzecim planie”. W zakończeniu zaś dodaje: „Działalność publiczna Śliwińskiego daje nam obraz konsekwentnego, niezrażającego się niepowodzeniami polityka o radykalnie demokratycznych poglądach, usposobieniu kompromisowym i dużym talencie negocjacyjnym. Przebieg jego kariery, dokonywane wybory, wreszcie niekwestionowana lojalność wobec przywódcy politycznego – Józefa Piłsudskiego – pozwalają nam myśleć o nim jako o polityku-ideowcu (nie tak rzadkim typie wśród pokolenia wychowanego w tradycji bohaterów polskich zrywów narodowowyzwoleńczych). Jego praca polityczna i zaangażowanie nie były motywowane chęcią zysku, kariery czy majątku – trudno chyba doszukać się, nie tylko w tamtych czasach, polityka, który odrzuciłby tak wiele składanych mu propozycji objęcia intratnych stanowisk państwowych. Wreszcie jego działalność pisarska, wyjątkowo owocna, znajdująca uznanie w oczach czytelników, a przecież niepoparta nawet wyższym wykształceniem, buduje nam obraz samouka, tytana pracy, a chyba można pokusić się i o tę tezę – fascynata historii i właśnie dlatego jej najlepszego popularyzatora”.

Książka ma niemal 350 stron. Można ją nabyć u wydawcy – tutaj (można tu zapoznać się także ze spisem treści).

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *