„Siewba” przypomniana

Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego opublikowało pracę zbiorową o jednym z pierwszych radykalnych pism ludowych w zaborze rosyjskim.

Praca zbiorowa „»Siewba« 1906-1908”, pod redakcją Janusza Gmitruka i Roberta Szydlika, to pierwsze książkowe wydawnictwo poświęcone pismu „Siewba” (nazwa pochodziła od zasiewu nowego ziarna) i skupionemu wokół niego środowisku. Dwutygodnik, a później tygodnik „Siewba” ukazywał się od jesieni 1906 r. do wiosny 1908 – jego początek wiąże się z fermentem ideowym i społecznym towarzyszącym rewolucji 1905 r., zaś zamknięcie pisma decyzją władz carskich było spowodowane radykalnymi treściami oraz donosami środowisk konserwatywno-klerykalnych.

„Siewba” była jednym z kroków milowych w procesie tworzenia się samodzielnego ruchu ludowego w Królestwie Polskim. Powstała w środowisku chłopów z Mazowsza (okolice Tłuszcza), którzy uprzednio związani byli z endeckim Towarzystwem Oświaty Narodowej. Opuścili je na fali sprzeciwu wobec próby poddania wiejskich kół TON kurateli ziemiańsko-obszarniczego Związku Pracy Narodowej. Zradykalizowani chłopi powołali Związek Młodej Polski Ludowej, o lewicowym programie społecznym, który publikowaliśmy. Działacze ZMPL rozpoczęli edycję dwutygodnika „Siewba”. Choć w zaborze rosyjskim ukazywały się wcześniej radykalne pisma skierowane do chłopów, wydawane przez lewicujący Polski Związek Ludowy, to „Siewba” była pierwszym pismem społeczno-politycznym zarazem o orientacji radykalno-emancypacyjnej oraz redagowanym w przeważającej mierze przez samych chłopów.

Publikacja Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego jest pokłosiem sesji naukowej, która odbyła się w Tłuszczu w czerwcu 2006 r. pt. „100-lecie założenia »Siewby« – pierwszego pisma chłopskiego na ziemiach polskich”. Książka zawiera teksty poświęcone „Siewbie” na tle burzliwej epoki: Prof. dr hab. Adam Czesław Dobroński – Wydarzenia 1905-1907 roku i ich skutki; Prof. dr hab. Arkadiusz Kołodziejczyk – „Siewba” na tle prasy Królestwa Polskiego przełomu XIX i XX wieku, dr Janusz Gmitruk – Geneza powstania ruchu ludowego i miejsce „Siewby” w dorobku prasowym ludowców przed I wojną światową; Robert Szydlik – Tłuszcz i powiat radzymiński w „Siewbie”. Przenikanie treści lokalnych do pisma o zasięgu wykraczającym poza granice Królestwa Polskiego; dr Jerzy Mazurek – Ksiądz Izydor Kajetan Wysłouch – współtwórca programu Związku Młodej Polski Ludowej; Robert Szydlik – 100. rocznica powstania „Siewby” (1906-1908) – pierwszego pisma chłopskiego wydawanego na Mazowszu, wydawanego w Tłuszczu, w powiecie radzymińskim; Andrzej Kruk – Sylwetki Siewbiarzy: chłopa (Jan Kielak), inteligenta (Jan Piliński Adamowicz), ziemianina (Tadeusz Gałecki) i księdza (Izydor Kajetan Wysłouch); Włodzimierz Krajewski – Pokłosie ruchu siewbiarskiego.

Książkę można kupić na stronie internetowej wydawcy.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *